Esc

Jak obliczana jest ocena osób?

Uwaga ogólna: ocena osoby nie jest bezpośrednią oceną jej dokonań twórczych — jest pochodną ocen filmów, przy których ta osoba pracowała. W przypadku reżyserów przekłada się to stosunkowo dobrze: reżyser ma duży wpływ na ostateczny kształt dzieła. Przy aktorach zależność jest słabsza — aktor może zagrać drugorzędną rolę w wybitnym filmie albo gwiazdorską w słabym, nie mając kontroli nad jakością produkcji. Ranking osób należy więc czytać jako „kto był przy najlepszych filmach", a nie koniecznie „kto jest obiektywnie najlepszy w swoim fachu".

Ocena reżysera, scenarzysty lub aktora to średnia z 5 najlepszych filmów danej osoby. Jeśli osoba ma mniej niż 5 filmów w bazie, brakujące miejsca są uzupełniane wirtualnymi filmami o globalnej średniej — czyli wynik jest przyciągany w stronę średniej proporcjonalnie do tego, jak mało wiemy o danej osobie.

Dlaczego top-5, a nie średnia ze wszystkich filmów?

Prosta średnia ze wszystkich filmów penalizuje twórców, którzy obok wybitnych dzieł nakręcili też słabsze — np. reżysera z pięcioma arcydziełami i kilkoma nieudanymi filmami komercyjnymi. Pytaniem, na które chcemy odpowiedzieć, jest „jak dobry jest ten twórca w najlepszej formie?", a nie „jaka jest jego przeciętna".

Top-5 odpowiada na to pytanie bezpośrednio: liczy się tylko to, co twórca ma na swoim koncie najlepszego. Piąty film jest jednocześnie progiem — żeby go przekroczyć, nowy film musi być lepszy niż dotychczasowe piąte miejsce.

Reżyserzy z dużą i równą filmografią (Hitchcock, Kubrick, Chaplin) są tu traktowani sprawiedliwie — ich stabilność przekłada się na wysokie top-5. Twórcy płodni, ale nierówni, nie zyskują przewagi tylko dlatego, że nakręcili więcej filmów.

Wzór

Gdy osoba ma 5 lub więcej filmów:

ocena = średnia(5 najlepszych filmów)

Gdy osoba ma mniej niż 5 filmów (n < 5):

ocena = (suma_top_n + (5 − n) × średnia_globalna) / 5

Brakujące miejsca do 5 są dosłownie uzupełniane wirtualnymi filmami o wartości równej globalnej średniej (~5,45), po czym liczona jest zwykła średnia z wszystkich 5 pozycji.

Wpływ liczby filmów

Liczba filmów (n) Waga własnych filmów Waga globalnej średniej
120%80%
240%60%
360%40%
480%20%
5+100%0%

Od 5 filmów wzwyż ocena jest w pełni „własna" — globalna średnia nie ma już żadnego wpływu. Wagi rosną liniowo: każdy kolejny film zastępuje jeden wirtualny i dodaje 20 punktów procentowych wagi własnej.

Oceny poszczególnych krytyków

Kolumny Jarek, Michał, IMDb i Filmweb w rankingach osób są liczone tą samą metodą — top-5 filmów ocenionych przez danego krytyka lub serwis, z bayesowskim uzupełnieniem gdy jest ich mniej niż 5. Globalna średnia jest wtedy średnią danego krytyka ze wszystkich jego ocen.

Co liczy się jako film?

Do obliczeń wchodzą wyłącznie filmy (w tym krótkometrażowe), które mają ocenę końcową w bazie. Seriale i miniseriale są wykluczone, nawet jeśli dana osoba przy nich pracowała.

Oceny końcowe filmów są obliczane według osobnej metodologii — szczegóły znajdziesz w metodologii oceniania filmów.

Wszechstronność

Ranking wszechstronności wyróżnia osoby, które uzbierały dobre wyniki w wielu różnych rolach — nie tylko jako reżyser czy aktor, ale w kilku kategoriach jednocześnie. Uwzględnianych jest 7 ról: reżyser, scenarzysta, gwiazda, aktor, kompozytor, operator, producent.

Dla każdej osoby i każdej roli pobierany jest jej wynik bayesowski (top-5, jak opisano wyżej) w tej roli. Następnie obliczana jest średnia po wszystkich 7 rolach — z tym, że role, w których dana osoba w ogóle nie wystąpiła, są uzupełniane globalną średnią tej roli (efekt kary za brak aktywności w danej dziedzinie).

wynik_wszechstronności = (Σ wynik_roli) / 7

gdzie: wynik_roli = bayesian(top-5 w danej roli) jeśli osoba w niej wystąpiła,
           lub średnia_globalna_roli w przeciwnym razie

Do rankingu kwalifikują się wyłącznie osoby, które mają wyniki w co najmniej 3 różnych rolach. Dzięki temu nie wystarczy być znakomitym reżyserem, który okazjonalnie wystąpił jako aktor — potrzebna jest realnie rozległa twórczość.

Kara za brakujące role powoduje, że specjalista w jednej dziedzinie (np. znakomity kompozytor tylko) nigdy nie pokona osoby o równie wysokich wynikach, ale aktywnej w wielu obszarach. Im więcej ról powyżej globalnej średniej, tym wyższy wynik — każda dodatkowa rola na ponadprzeciętnym poziomie podnosi średnią.

Statystyki twórców pogrupowanych według obywatelstwa, urodzenia i wieku opisano osobno w metodologii kategorii osób.